شێعرهسات
|
زندهباد اینترنت! + شاید خود "دیوید واینر" هم که درسال1999 اولین وبلاگ را می نوشت باور نمی کرد که چندسال بعد ملیونها وب نوشت در جهان مجازی به نوعی قدرت زبانی – نشانهای تبدیل خواهند شد و روزانه یا بهتر بگویم در هر ثانیه خوانندگان را نوشتهباران خواهند کرد .. حال این پدیده را بهفال نیک بگیریم یانه، چیزی از سرعت انتشار آنها کم نخواهد شد... وب نوشتهها همچنان جهان وانمود را در قلمرو مجازی خود خواهند داشت ... شاعران و نویسندگان نیز برای فرار از سانسور و دردسترس قراردادن هرچه پیشتر نوشتههای خود به مخاطبان، مسلمااز این قافله عقب نمانده و نخواهند ماند. اما این شاید تنها ظاهر قضیه است؛ ملیونها غیر شاعر و نویسنده نیز خودرا نویسنده و شاعر پنداشته و از هر چه نباید و باید مینویسند و اساسا شبهواقع چنان بر واقع مسلط گشته که بقول بودریار جداسازی واقع و غیرواقع ناممکن میگردد و این از دستاوردهای تکنولوژی در عصر پسامدرن است.. و قبلا این مقوله توسط نویسندگان مکتب فرانکفورت(آدرنو و هورکهایمر) پیش بینی شده بود؛ " تکنولوژی بی شک نقطه اوج روند انتزاعی شدن رابطهی انسانها با طبیعت و با یکدیگر است. در تکنولوژی مدرن همه چیز بر حسب زبان کامپیوتر... بررسی، تحلیل و کنترل می شود... مبادلهی دادهها مبنای انتزاعی شدن جهان در نظام تکنولوژی مدرن است.." تلنولوژی ذاتا عام و فرا گیر است و خصلتی خودکامه و تام گرا(توتالیتر)دارد.1 و البته از مهمترین آسیبهای آن " .. منفعل كردن مخاطب در برابر خواست رسانه از بين بردن فاصله هنر و زندگي و به تبع آن، رواج بيمارگونه رئاليسم در فرهنگ است. در قبال اين رئاليسم آبكي، مخاطبان همه واكنش هاي يكساني دارند كه ناشي از تجربه هاي سطحي مشترك زندگي روزمره است و به اين ترتيب است كه مرز هنر و زندگي از بين مي رود و براي درك هنر ديگر لازم نيست مخاطب چيزي بيش از ابتدايي ترين تجربيات زندگي روزمره را در اختيار داشته باشد. اين وحدت بخشيدن در سطح ديگري نيز اتفاق مي افتد: تمايز بنيادين بين هنر جدي و عامه پسند، در دوران مدرن از بين مي رود و همه چيز تحت كليتي واحد وحدت مي يابد. تمام انواع هنر به سرگرمي تبديل مي شود و از اين طريق تمايز بين كار جدي و اوقات فراغت كمرنگ مي شود. هنر امروز نياز به انديشيدن و تلاش براي درك آن ندارد، بيش از نود درصد فيلم ها را با يك بار ديدن مي توان كاملاً درك كرد، چرا كه آن چه در اين بين نقش اصلي را ايفا مي كند نه هنر كه سرگرمي است. اما آنجا که شاعران، نویسندگان، هنرمندان و به طور کلی روشنفکران فضایی در جهان واقع؛ درعرصه کتاب، روزنامه و چاپ آثار خویش نیابند، چ فضایی مفیدتر از جهان مجازیی با ملیونها خواننده معمولی، متوسط و حرفهای.. کمترین دستاورد نیز میتواند حفظ آثار در برابر موش خوردگی!! و گردگرفتگی ودرنهایت نابودی متون هنری باشد. مسلما همهی شاعران و نویسندگان خواهان آنند کتابهایشان را در محیط اجتماعی خویش منتشر کنند اما در این اما و اگرهایی که بر سر کتاب می رود چ فضایی بهتر از فضای مجازی .. اکنون کم نیستند روشنفکران، شاعران، نویسندگان و هنرمندانی که ازاین دستاورد به بهترین نحو استفاده می کنند و صالح سوزنی نیز با انتشار بیش از ده اثر دراین فضای مجازی و سه وب نوشت ادبی دراین عرصه فعال است ت ت.. امیدوارم روزی این کتابها در جهان واقع نیز به دست خوانندگان خویش برسد . اما تا آن هنگام م م.. زنده باد اینترنت! --------- 1- در باره مضامین و ساختار "دیالکتیک رۆشنگری" – ارغنون – 11 -12 2- از وب نوشت پیرامون نقد. در مورد دیالکتیک روشنگری + له وهڵامی پرسیاری دۆستێدا نووسراوه بۆ "سیروان"
به " کهرکووک"هوه نهژیام م.. بهسهر ئهم گڕه گهورهوه سپاستان ئهژیم؛ خۆزگهکانی ههتاو و کهرکووک! بهسهر ئهم سپاسه خۆزگانهوه؛ چهند به بهزییانه دهسووڕێتهوه "عهلی مهردان" " بهدهنگێ خۆش... به بۆنێ خۆش... بمکه سهرخۆش ش ش.." بزانێ بێ حهسیرم م م شهرابی بێ نهسیرم م م... به ئهسپایی دێمه خوار.. گڕم ئهی ماڵم گڕێ ێ ێ....
ساڵی پێشوو زۆر خۆش بوو وو... به پیشنیاری دۆستێکی رۆژنامهوان(!!) دهبوایه وهڵامی ئهو پرسیارهم بدایهتهوه که؛ " ساڵی پێشوو چۆن تێپهڕی و خۆشترین و ناخۆشترین رووداو بیرهوهریهکان، کامانه بوون؟ منیش سهرم به وهرگێرانهوهقاڵ بوو بۆ ژیان ن ن.. و ئهمڕۆ نا بهیانیم به خۆم دهکرد... ئهنجام هاتمه سهر ئهو باوهڕهی؛ به کورتی ههرچی هات به قۆبچهی لهبتابهکهمدا رایکێشم و بینێرم... ئهمه یهکهم پیتهکانه که بهرهبهره دهگیرسێن و فهرموون پێشکهشه: ساڵی پێشوو زۆر خۆش بوو وو و خۆشترین بیرهوهریهکانم دهگهڕێتهوه بۆ فهیسبووکێنێ ی شهوانه و... ئهو ههموو شێعر و وتار و وێنهی رهنگی و رهش و سپیانه که بهچواردهورا لهخۆمم بڵاوکردهوه و 700 ،800و لهمدواییانهدا زێدهتریشم پێ خسته تۆڕی دهسهڵاتی زمانی – نیشانهیی خۆمهوه و زۆر پیاسه و تاسهی دیکهش که بۆ گۆڤارهکهتان نابێ ێ ێ...
ههزار دیوانی كهڵهگهت له پرسهدا لهو سهرهمهرگه رهشهدا، شیعری چی!؟ ملوێنی وشهی سهر له خوم و دهسرازهشین ئهبنه دڵۆپیچك له ئاوی كانیاوهكهم بۆ سهر زاری سووتاوی كۆڵان و قورگی گوڵ و هاواری چاوهرِوانی شار....!؟ پهخشانیش بیت و بكرایته باهۆزێك ههناسهی مهرگی رادهیهت... رهنگه ئهنا، كام لقه سووتاوی میژووم به دوو چهپڵه و سێ«بژی» و كورته شێعرێك... سهر له نوێ هاتۆته سهما!؟ ...
بۆ شارزاد، له گێڕانهوهدا بهردهوامه؟ ئا. ئێس. بایت و: ساڵح سووزهنی راستی باشترین حیکایهتێ كه تا ئێستا گوتراوه كامهیه؟ رهنگه حیکایهتی ئهو دوو برا بێ كه ههر دووكیان پاشا بوون و كاتێ زانیان ژنهكانیان پێیان به وهفا نهبوونه، تۆڵهیهكی خوێناویان لێدهكهنهوه و ئینجا به دهوری دنیادا سهری خۆیان ههڵدهگرن، بهڵكوو بتوانن كهسێك له خۆیان بهدبهختتر ببیننهوه، لهو سهفهرهدا ئهوان دێوێك دهبینن كه ژنهكهی خۆی له قهفهسێكی شووشهییدا حهبس كردووه و درگاكهی به چوار قوفڵ بهستبوو. جارێكیان كاتێ دێوهكه نووستبوو ژن له قهفهسهكهی دێتهدهرێ و ههشت ئهنگوستیلهیان پێ نیشان ئهدا كه له دوای تێكهڵ بوونی لهگهڵ كهسانی دی گیری كهوتبوو و سووره لهسهر ئهوهی لهگهڵ ئهوانیش تێكهڵ بێ بۆ وهی بتوانێ بهرهبهره ژمارهی ئهنگوستیلهكانی بكاته سهدی تهواو
کایه (ئهو شانۆ نامهیهی که ههرگیز بواری "کایه"ی پێ نهدرا) [ شانۆنامه] 1377 نووسینی؛ ساڵح سووزهنی ئامادهکردن و دهرهێنانی شانۆیی؛ سهلاح محهمهدی کچ و کوڕێک له سهر شانۆ ---------------------- کچ: دایکم ئهمکوژێ! کوڕ: بۆ؟ ئێمه خۆ کایه ئهکهین!! کچ: دایکم باوهڕمان پێناکات. ئهڵێ: حهرامزاو! هێشتابۆنی شیری خاو له دهمت دێ.. دهڵێت به دایکی تۆش! کوڕ: ئهڵێم کایهمان ئهکرد.. گشت کهس ئهیکات.. کچ: بهڵام باوکم و کاکم بزانن، ئهمکوژن.. ئهوان باوڕ به شتی وا ناکهن. کوڕ: ( لاسایی باوک ئهکاتهوه) چهتیو! بهقهد قنچکه ههرمێیهک ئهبیت.. بهتهمای ئابڕووی ههزار و ئهونه ساڵهمان بهریت؟!! ههی سهلیته! (ڕادهکا و پهلاماری کچ ئهدات) کچ: غهڵهتم کرد.. بهخوا ئیتر کایه ناکهم.. باوکه گیان.. به خوا.. ئای باوکه..
ئهمرۆ وهکه بۆ یهکهمجار؛ ئهرێ وه که بۆ یهکهمجار خۆرایهوه من بوو بۆ شهرابێک گوڵێ که من بوو بۆ ئهرێ یهکهمجار شهرابێک گوڵێ که خورایهوه بوو من بۆ خورایهوه یهکهمجار بۆ ئهرێ که شهرابێک وه گوڵێ ... ئهری گولێ! وه شهرابێک که بۆ یهکهمجار خورایهوه بۆ من بوو له چ زستانێکی قاقڕدا..... بوو که بۆ یهکهمجار شهرابێک که من پێم دایت خواردتهوه گوڵێ لێ لێ من چ مهستم بهو شهرابهی که یهکهمجار ... ئهرێ وه که بۆ! ئهمرۆ! چ مهستم م م... به شهرابێک که تۆ خواردتهوه ... له قاقڕدا چ زستانێک خورایهوه من بوو... 28/11/1390 خوڕخوڕه
کهلتوور زنجیرهی بێ کۆتایی مهدلوول .... مهبهستی ئهم وتاره پیناسهكردنی کولتوور نیه و نایهوه به قووڵایی لابیرێنتهكانی کولتوور دا شوَربیتهوه و گوڵ یان دڕك بچنێ. بهس ئهیهوێ بڵێ: 1 - دهقی کولتووریی کامهیه و ئهو دیاردانهی راستهو خۆ وناراسته و خۆ شوینی له سهر دادهنین و دهبنه هوَی ئالَ و گۆر و نهوهستانی یان بهرهو مهرگی دهبهن كامانهن . 2 - مقهستهكانی دهسهڵات - زانست چۆن لهگهلَ کولتوور دا پیوهندی دهگرن و بۆ چ ئامانجێ؟ 3 - کولتووری كوردی وهك وردهکولتوور دهمینیتهوه یان.... 4- له گهڵ سهنعهتی کولتوورسازیی جیهانی چۆن رووبهڕوو ببینهوه؟ کولتوورهكان چاك و خراپیان نیه. بهڵكو لهیهك چوویی و جیاوازیان ههیه. بۆ وهی بنهما سهرهكیهكانی کولتووری ههر كۆمهڵگایهك له ناو خۆیدا خاوهن بهها و موعتهبهره((واته کولتووری ئهو کۆموڵگایهی مرۆڤ دهخۆن، لهناو خۆیاندا ههر ئهوهنده گرینگی ئهدرێتێ که کولتوور له وڵاتانی پێشکهوتوودا گرینگه)....
چهند یاداشتی بێمانا (4) "کارکرد" و "گهمه"کانی زمان ن ن "زمان تهنیا ئاڵای سهدهی" 20"ه باوان!" دوای بڵاو بوونهوهی بهشێک له شێعرهسات بوو که دهنگ و ههرا بهرز بۆوه که ؛ زمانی کوردی دهشێوێنن ، ئهدهبی کوردی دهفهوتێنن، زمان نازانن ، و ئێله و بێله... و ههمان شهڕهقهڵم که کاتی خۆی لهگهڵ سهلهفیهتی چهقهخانهیی هاته ئارا و هۆگرانی ئهدهب ئاگاداریی ههن و و بهدوای ههڵس و کهوت و کوژانهوه و داگیرسانهوهی جار و بار.. باسهکه درێژهی دهبوو و دادهمرکایهوه.. دوای " به عیجه و فینجهوه چ شار " دیسانهوه دهنگ و ههرا بهرز بۆوه که شێعریان بێ مانا کردۆتهوه و کهس لێی حاڵی نابێ و نموونهی کاریی وا له جیهاندا نیه و ... ههنێ لهو دۆستانه دوجار له گوتهی خۆیان پهشیمان بوونهوه و ددانیان بهوهدا نا که نوێخوازیی دهبێ بهردهوام بێ و هیچ تکنیک و دهرهتانێ مڵکی باوکیی کهس نیه و بهکار هێنانی ئهو گهمه و دهرهتانانه نهک ههر خهسارێک له بهرژهوهندیی زمانی کوردی نادا ، بهڵکوو دهیخاته گهشه و نهشه.... بهڵام دیاره ئهو کێشمهکێشمه ئاوهها به سانایی کۆتایی نایێ و ههنێ له دۆستان ئامادهی وهرگرتنی ههنێ لهو دهرهتانانه بۆ ناو زمانی کوردی نین..ئهوهش ناگهڕێتهوه بۆ وڵات و ئهدهبی مه، بهڵکوو له ههموو جیهان بهربهرهکانێی بهرهی ترادسیۆن و نوێترخوازانه.. تکایه بڕواننه "حهقیقهت و رهخنه"کهی رۆلان بارت وهک نواندنهوهی ئهو هێرش و بهرهنگاریی کردنانهی رهخنهی کۆن و نوێ له ئهوکاتی ئهروپا...
نوێخوازی لهئهدهبی هاوچهرخی فارسی دا۱ ۱ وهك ئهزانین رهوتی جیاواز خوازی له شێعری سهردهمی فارسی دا، له 1370 بهم لاوه دێته نواندنی بهرههم و چهند شاعیریكی لاو ههوڵ ئهدهن به رهخنهگرتن له شێعری پێشووی خۆیان و دۆزینهوهی رچهیهكی نوێتر ئهم رهوتهش بگهیهننه ریگا و... بهرهی نوێخوازی كورد حهتم دهبێ ئاگاداری ئهو بهره نوێیهش بی بۆ وهی بتوانێ رهوتی نوێخوازی و لاسایی كردنهوه لێك جوێ وهكا و له لایهكی دیكهوه تێئۆری ئهدهبی خۆی بهم باس و خواسانه زێدهتر بهزركاتهوه و له كاتی خۆی دا كهڵکی به جێی لێوهرگری! رهزا بهراههنی، ئهحمهد رهزا ئهحمهدی،عهلی باباچاهی، میهرداد فهللاح، هادی موحیت و عهلی عهبدولرهزایی و.... لهم پانتایهدا قسهیان زۆره و ئێمه ههوڵ ئهدهین لهمهبهدوا ئهو باسانهش بینینه ناو ئهدهبی كوردهوارییهوه. وتوێژی هادی محیت لهگهڵ مێهرداد فهللاح
|
سهبارهت به من
پهپووله:
پێوهندیی لهگهڵ من چوارچێوهکان ئهرشیڤی بابهتاردیبهشت 1391فروردین 1391 اسفند 1390 بهمن 1390 دی 1390 آذر 1390 آبان 1390 مهر 1390 شهریور 1390 مرداد 1390 تیر 1390 خرداد 1390 اردیبهشت 1390 فروردین 1390 اسفند 1389 بهمن 1389 پيوندها
وتار |
